RUCH LUDOWY NA KIELECCZYŹNIE – HISTORIA I PERSPEKTYWY

RUCH LUDOWY NA KIELECCZYŹNIE – HISTORIA I PERSPEKTYWY
📅 12 marca 2026 r.
📍 Instytut Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej LTN-K
ul. Elizy Orzeszkowej 15, Kielce
🕙 Początek: godz. 10:00
Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne
Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Zakład Historii Ruchu Ludowego
zapraszają do udziału w konferencji naukowej poświęconej dziejom i perspektywom ruchu ludowego na Kielecczyźnie.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 PROGRAM
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🔹🔹🔹 OTWARCIE KONFERENCJI – godz. 10:00 🔹🔹🔹
• Informacja o Instytucie Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej – dyrektor IPWŚ dr Mateusz Ratyński
• Przemówienia zaproszonych gości
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🎓 REFERATY WSTĘPNE (10:30–12:10)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
10:30–10:50
dr Mateusz Ratyński (MHPRL, IPWŚ)
Wicemarszałek Jan Dębski (1889-1976). Od Mirca do Warszawy
10:50–11:10
dr Janusz Gmitruk (MHPRL)
Bataliony Chłopskie na Kielecczyźnie
11:10–11:30
dr Marzena Grosicka (Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach)
Działania represyjne komunistycznych władz wobec PSL na Kielecczyźnie w latach 1945–1949
11:30–11:50
Stanisław Durlej (LTN-K w Kielcach)
Powstanie Mauzoleum Męczeństwa Wsi Polskich w Michniowie. Wspomnienia
11:50–12:10
Józef Szczepańczyk
Od ZSL do PSL. Ruch ludowy w okresie transformacji 1989 na Kielecczyźnie
☕ 12:10–12:25 Przerwa kawowa
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏛 PANELE TEMATYCZNE (od 12:25)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📌📌📌 PANEL NR 1 – sala nr 7 📌📌📌
12:25–12:45
Piotr Siewak (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk)
Praca niepodległościowa pośród ludu polskiego w czasie Wielkiej Wojny. Przykład ludowców z Kielecczyzny
12:45–13:05
dr Łukasz Ospara (IPN w Kielcach)
Problematyka PSL „Piast” na łamach „Ojczyzny” – organu prasowego Narodowej Demokracji w Kielcach w latach 1918-1931
13:05–13:25
dr Magdalena Tomczyk
Początki działalności parafii Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego i Kościoła Polskokatolickiego na obszarze Kielecczyzny
13:25–13:45
Piotr Maroński (Muzeum Niepodległości, Uniwersytet w Białymstoku)
PSL „Piast” i PSL „Wyzwolenie” w wyborach do sejmu i senatu I kadencji w województwie kieleckim
☕ 13:45–14:00
Przerwa kawowa wraz z prezentacją wystawy
Jan Dębski (1889-1976). W 50. rocznicę śmierci
14:00–14:20
dr Dariusz Półćwiartek (Zespół Szkół Licealnych im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku)
Udział stronnictw chłopskich w wyborach parlamentarnych w województwie kieleckim w latach 1922-1930
14:20–14:40
dr Marek Gieleciński (Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego)
Świadczenia wsi kieleckiej na obronność kraju 1936-1939
14:40–15:00
dr Agnieszka Zięba-Dąbrowska (MHPRL)
Partyzancki Oddział Batalionów Chłopskich Eugeniusza Fąfary „Nawrot” działający w latach 1943-1944 w Górach Świętokrzyskich
15:00–15:20
Paweł Żołądek (IPN w Kielcach)
Przebieg akcji scaleniowej Batalionów Chłopskich z Armią Krajową na terenie Okręgu Radom–Kielce AK
15:20–15:40
Stanisław Brzózka
Posłowie i Senatorowie PSL Kielecczyzny w Parlamencie III RP (1989-2025)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📌📌📌 PANEL NR 2 – Aula 📌📌📌
12:25–12:45
dr Radosław Kubicki (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach)
Henryk Rewakowicz – sylwetka i pamięć o nim na tle innych przywódców polskiego ruchu ludowego
12:45–13:05
dr Anna Karczewska (Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego)
„Rogata dusza”. Mateusz Manterys (1872-1946), działacz ludowy z Kielecczyzny w świetle publicystyki i relacji prasowych zawartych w „Siewbie” (1906-1908) i „Zaraniu” (1907-1915)
13:05–13:25
Lucjan Cimek (LTN-K w Krasnymstawie)
„Po obu stronach Wisły”. Jan Duro (1887-1937) – polityk ruchu ludowego i poseł
13:25–13:45
dr Mirosława Bednarzak-Libera (MHPRL)
„Karta do dziejów bohaterskiej służby dla „małej i dużej” Ojczyzny. Jan Pszczoła „Wojnar”, „Jawor” (1914-1944)”
☕ 13:45–14:00
Przerwa kawowa wraz z prezentacją wystawy
Jan Dębski (1889-1976). W 50. rocznicę śmierci
14:00–14:20
dr hab. Jerzy Mazurek (UW, MHPRL)
Stanisław Wójcik. Polityk, sekretarz NKW PSL, emigrant polityczny
14:20–14:40
dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Uniwersytet w Siedlcach, MHPRL)
Adam Bień (1899-1998). Zastępca delegata Rządu RP na Kraj
14:40–15:00
Stanisław Chałupczak (LTN-K w Kielcach)
Sylwetka Mieczysława Kasińskiego – żołnierza BCH z powiatu opatowskiego
15:00–15:20
Dominik Mika (Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza)
Stanisław Podrygałło (1897-1984). Poseł, ludowiec, nauczyciel
15:20–15:40
prof. dr hab. Romuald Turkowski (UW, MHPRL)
Profesor Stefan Józef Pastuszka (1941-2019). Polityk i działacz ruchu ludowego na ziemi świętokrzyskiej
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🍽 15:40 – Obiad wraz z występem Rodzinnej Kapeli Korbanów